Thiết bị an toàn lò hơi
Vận hành lò hơi - nồi hơi, nồi đun nước nóng an toàn là mong muốn của tất cả chúng ta. Vận hành lò hơi an toàn không chỉ giúp bảo vệ an toàn người vận hành, tài sản của doanh nghiệp mà còn giúp quá trình sản xuất được diễn ra liên tục.
Vận hành lò hơi (nồi hơi - Boiler), nồi đun nước nóng an toàn là mong muốn của tất cả chúng ta. Vận hành lò hơi an toàn không chỉ giúp bảo vệ an toàn người vận hành, tài sản của doanh nghiệp mà còn giúp quá trình sản xuất được diễn ra liên tục.
Công nghệ chế tạo, tiêu chuẩn thiết kế cũng như công tác kiểm định an toàn lò hơi liên tục được cải thiện giúp cho quá trình sử dụng lò hơi ngày một an toàn hơn. Tuy nhiên, tất cả sẽ là vô nghĩa nếu người vận hành không biết cách kiểm tra, bảo trì các thiết bị an toàn trên lò hơi.
Van an toàn lò hơi
Van an toàn là thiết bị an toàn quan trọng nhất trong hệ thống sản xuất hơi nước. Van an toàn được lắp trên lò hơi, đường ống dẫn hơi, bình chứa hơi dự phòng. Là thiết bị ngăn ngừa sự vượt quá áp suất an toàn đã xác định trước mà không cần có sự trợ giúp của nguồn năng lượng nào khác ngoài nguồn năng lượng của môi chất.
Cặn bẩn hay ăn mòn ảnh hưởng rất lớn đến khả năng làm việc của van an toàn. Phải thường xuyên kiểm tra tác động của van an toàn trong quá trình vận hành đồng thời phải xây dựng một kế hoạch bảo trì, kiểm định van an toàn phù hợp.
Thiết bị đo mức nước và ngắt nhiên liệu khi nước cạn
Nhiều hệ thống lò hơi được tích hợp hai chức năng an toàn riêng biệt này thành một. Chúng được thiết kế để đảm bảo mực nước bên trong nồi hơi không bao giờ xuống dưới mức quy định. Nếu mức nước xuống dưới mức quy định, thiết bị này sẽ tự động ngắt nhiên liệu cung cấp cho lò hơi.
Bùn và cáu cặn thường bám trên các đầu cảm biến làm ảnh hưởng đến tính chính xác của hệ thống. Người vận hành phải có kế hoạch vệ sinh nhằm đảm bảo chắc chắn hệ thống hoạt động theo đúng các thông số kỹ thuật yêu cầu.
Kính thủy - Ống thủy tối
Để tránh hệ thống đo mức nước và ngắt nhiên liệu khi cạn nước hoạt động không hiệu quả, người vận hành lò hơi phải thường xuyên kiểm tra mức nước bên trong thông qua kính thủy hoặc ống thủy tối.
Phải thường xuyên vệ sinh ống thủy tối, kính thủy để kết quả kiểm tra được chính xác vì bùn hay cáu cặn thường bám trên thiết bị trong quá trình vận hành lò hơi.
Áp kế (đồng hồ áp suất) và rơ le áp suất
Áp kế cho người vận hành biết áp suất làm việc trong lò hơi, để kịp thời điều chỉnh trước khi áp suất đạt ngưỡng tác động của van an toàn. Áp kế phải có vạch đỏ ở áp suất làm việc cho phép, được kiểm định theo quy định và thay khi kim không về vị trí 0 hoặc mặt kính bị vỡ. Rơ le áp suất tự động ngắt đầu đốt khi áp suất vượt giá trị cài đặt, là lớp bảo vệ thứ hai trước van an toàn. Xem thêm kiểm định áp kế.
Lịch kiểm tra thiết bị an toàn trong vận hành hằng ngày
Kính thủy, ống thủy: Việc cần làm: Xả rửa, đối chiếu mức nước với thiết bị đo mức. Gợi ý tần suất: Mỗi ca vận hành.
Thiết bị đo mức nước, ngắt nhiên liệu khi cạn nước: Việc cần làm: Thử tác động theo hướng dẫn của nhà chế tạo. Gợi ý tần suất: Theo hướng dẫn nhà chế tạo, ghi vào sổ vận hành.
Van an toàn: Việc cần làm: Kiểm tra rò rỉ, thử tay đòn (nếu thiết kế cho phép). Gợi ý tần suất: Định kỳ theo quy trình vận hành của cơ sở.
Áp kế: Việc cần làm: Kiểm tra kim, vạch đỏ, ống xi phông. Gợi ý tần suất: Mỗi ca vận hành.
Van xả đáy: Việc cần làm: Xả đáy theo chế độ xử lý nước. Gợi ý tần suất: Theo quy trình vận hành.
Tần suất nêu trên chỉ là gợi ý thường áp dụng. Quy trình vận hành của từng cơ sở phải dựa trên hướng dẫn của nhà chế tạo và yêu cầu của QCVN 01:2008/BLĐTBXH. Tham khảo quy trình vận hành nồi hơi đốt dầu.
Thiết bị an toàn được xem xét khi kiểm định lò hơi
Khi kiểm định lò hơi theo QTKĐ 01-2016/BLĐTBXH, kiểm định viên kiểm tra sự đầy đủ và khả năng làm việc của các thiết bị an toàn và đo lường. Van an toàn được chỉnh định và niêm chì; hệ thống bảo vệ mức nước và áp suất được thử tác động. Chu kỳ kiểm định định kỳ thông thường 02 năm một lần; thử áp suất không quá 06 năm một lần. Van an toàn tháo rời có thể kiểm định riêng trên bàn thử.
Câu hỏi thường gặp
Van an toàn xì hơi liên tục thì xử lý thế nào?
Van xì hơi khi áp suất chưa tới ngưỡng thường do cặn bẩn, mòn mặt tựa hoặc chỉnh định sai. Không được chèn, buộc hay tăng tải lên van để chặn xì. Giảm tải, dừng lò theo quy trình và đưa van đi kiểm tra, chỉnh định. Xem thêm các nguyên nhân phá hủy lò hơi và cách khắc phục.