Chứng nhận hợp quy sản phẩm, hàng hóa
Chứng nhận hợp quy là việc tổ chức chứng nhận xác nhận sản phẩm, hàng hóa phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. SITC là đơn vị được Nhà nước chỉ định thực hiện chứng nhận hợp quy sản phẩm, hàng hóa.
Chứng nhận hợp quy là việc tổ chức chứng nhận đánh giá và xác nhận sản phẩm, hàng hóa phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, rồi cấp giấy chứng nhận hợp quy. Theo Luật 78/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2026), sản phẩm, hàng hóa có mức rủi ro cao bắt buộc phải có chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được chỉ định. SITC là đơn vị được Nhà nước chỉ định thực hiện chứng nhận hợp quy sản phẩm, hàng hóa.
Giấy chứng nhận hợp quy dùng để công bố hợp quy trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông, và để làm thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng khi nhập khẩu hàng hóa rủi ro cao (xem kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu).
Khi nào phải chứng nhận hợp quy?
Luật 78/2025/QH15 chia sản phẩm, hàng hóa theo ba mức rủi ro:
Rủi ro cao: bắt buộc có chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được chỉ định. Doanh nghiệp công bố hợp quy dựa trên chứng nhận này và đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng khi nhập khẩu.
Rủi ro trung bình: doanh nghiệp công bố hợp quy dựa trên kết quả tự đánh giá (có kết quả thử nghiệm của phòng thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định) hoặc kết quả chứng nhận của tổ chức chứng nhận được công nhận.
Rủi ro thấp: doanh nghiệp tự công bố tiêu chuẩn áp dụng, không phải công bố hợp quy.
Mỗi bộ quản lý ngành ban hành danh mục sản phẩm rủi ro trung bình và rủi ro cao kèm mã HS. Với sản phẩm, hàng hóa do Bộ Nội vụ quản lý, danh mục nằm tại Thông tư 16/2026/TT-BNV: ví dụ thang máy, thang cuốn, dây đai an toàn, mũ an toàn công nghiệp thuộc mức rủi ro cao; nồi hơi, bình chịu áp lực, xe nâng, cần trục thuộc mức rủi ro trung bình. Hàng cùng tên có thể thuộc hoặc không thuộc danh mục tùy áp suất, tải trọng, nên cần đối chiếu cả mã HS và thông số.
Các phương thức đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn
Từ ngày 25/05/2026, các phương thức chứng nhận áp dụng theo Điều 5 Thông tư 14/2026/TT-BKHCN (thay Thông tư 28/2012/TT-BKHCN). Quy chuẩn kỹ thuật của từng sản phẩm quy định phương thức được dùng:
Phương thức 1: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa.
Phương thức 2: Thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu lấy trên thị trường.
Phương thức 3: Thử nghiệm mẫu đại diện và đánh giá quá trình sản xuất. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất, mẫu lấy tại nơi sản xuất.
Phương thức 4: Như phương thức 3, mẫu giám sát lấy tại nơi sản xuất, trên thị trường hoặc cả hai.
Phương thức 5: Thử nghiệm mẫu đại diện và đánh giá quá trình sản xuất hoặc hệ thống quản lý. Giám sát thông qua thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất hoặc hệ thống quản lý.
Phương thức 6: Chứng nhận thông qua đánh giá và giám sát hệ thống quản lý.
Phương thức 7: Chứng nhận thông qua thử nghiệm, đánh giá lô sản phẩm, hàng hóa.
Phương thức 8: Chứng nhận thông qua thử nghiệm hoặc giám định toàn bộ sản phẩm, hàng hóa.
Theo Phụ lục II của thông tư: phương thức 8 dùng cho sản phẩm, hàng hóa có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trước khi đưa vào lưu thông, sử dụng, vận hành; phương thức 7 dùng khi hàng hóa được phân định theo lô đồng nhất; phương thức 5 dùng cho sản phẩm có nguy cơ gây mất an toàn cao hơn các sản phẩm chứng nhận theo phương thức 4, khi thiết kế cho phép xác định rõ từng kiểu, loại.
Giấy chứng nhận hợp quy cấp trước ngày 25/05/2026 vẫn được sử dụng đến hết thời hạn hiệu lực (Điều 17 Thông tư 14/2026/TT-BKHCN).
Quy trình chứng nhận hợp quy tại SITC
Doanh nghiệp gửi thông tin sản phẩm: tên, kiểu, loại, mã HS, nhà sản xuất, xuất xứ và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng; với hàng nhập khẩu, thêm thông tin lô hàng.
SITC xác định phương thức chứng nhận theo quy chuẩn kỹ thuật, báo chi phí và thời gian.
Lấy mẫu, thử nghiệm tại phòng thử nghiệm được chỉ định; đánh giá quá trình sản xuất nếu phương thức yêu cầu.
Cấp giấy chứng nhận hợp quy khi sản phẩm phù hợp quy chuẩn. Doanh nghiệp dùng giấy chứng nhận để công bố hợp quy và làm thủ tục kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.
Giám sát trong thời hạn hiệu lực với các phương thức có giám sát (phương thức 2 đến 6).
Hợp quy, công bố hợp quy và hợp chuẩn khác nhau thế nào?
Chứng nhận hợp quy: tổ chức chứng nhận (bên thứ ba) đánh giá sản phẩm theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) bắt buộc và cấp giấy chứng nhận.
Công bố hợp quy: doanh nghiệp tuyên bố sản phẩm phù hợp quy chuẩn, dựa trên chứng nhận hoặc kết quả tự đánh giá, và đăng ký bản công bố qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Chứng nhận hợp chuẩn: đánh giá theo tiêu chuẩn (TCVN hoặc tiêu chuẩn quốc tế) mà doanh nghiệp tự nguyện áp dụng, không bắt buộc.
Câu hỏi thường gặp
Chứng nhận hợp quy là gì?
Là việc tổ chức chứng nhận xác nhận sản phẩm, hàng hóa phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng. Với hàng hóa rủi ro cao, tổ chức chứng nhận phải là tổ chức được chỉ định.
Giấy chứng nhận hợp quy có thời hạn bao lâu?
Theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN, chứng nhận theo phương thức 2 hoặc phương thức 5 có hiệu lực tối đa 05 năm, với điều kiện sản phẩm được đánh giá giám sát theo quy định. Chứng nhận theo phương thức 7 chỉ có giá trị cho lô hàng cụ thể; theo phương thức 8 chỉ có giá trị cho từng sản phẩm đơn chiếc.
Hàng hóa rủi ro trung bình có bắt buộc chứng nhận hợp quy không?
Không bắt buộc. Doanh nghiệp có thể công bố hợp quy dựa trên kết quả tự đánh giá, có kết quả thử nghiệm của phòng thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định, hoặc dựa trên chứng nhận của tổ chức chứng nhận được công nhận.
Đã có chứng nhận hợp quy có cần kiểm định kỹ thuật an toàn không?
Có. Chứng nhận hợp quy xác nhận kiểu sản phẩm hoặc lô hàng phù hợp quy chuẩn trước khi lưu thông. Thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động như thang máy, nồi hơi, xe nâng vẫn phải kiểm định kỹ thuật an toàn sau khi lắp đặt và định kỳ trong quá trình sử dụng.
Doanh nghiệp cần chứng nhận hợp quy hoặc kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa, hãy liên hệ SITC để được tư vấn phương thức và chi phí.