Quy trình kiểm định thang máy theo QTKĐ 02-2021
Chi tiết các bước kiểm định thang máy theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH: hồ sơ, kiểm tra kỹ thuật, thử tải, cấp tem, biên bản, kèm chu kỳ và tiêu chuẩn áp dụng.
Quy trình kiểm định thang máy được quy định tại QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH, quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành ngày 30/9/2021. Đây là căn cứ để mọi tổ chức kiểm định thực hiện việc kiểm tra, đánh giá thang máy tại Việt Nam. Bài viết này trình bày đầy đủ các bước của quy trình kiểm định thang máy, hồ sơ cần chuẩn bị, chu kỳ kiểm định và các tiêu chuẩn, quy chuẩn thang máy đi kèm, giúp đơn vị sử dụng chuẩn bị tốt trước mỗi lần kiểm định.
Căn cứ pháp lý khi kiểm định thang máy
Nghị định 44/2016/NĐ-CP quy định về hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động.
Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH ban hành danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, trong đó có thang máy.
QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH, quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy, là văn bản kỹ thuật chính quy định trình tự, nội dung và thời hạn kiểm định.
Việc kiểm định thang máy chỉ do các tổ chức được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động thực hiện.
Tiêu chuẩn thang máy và quy chuẩn áp dụng
Các tiêu chuẩn, quy chuẩn sử dụng trong quá trình kiểm định phải phù hợp với quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn mà Nhà nước đã ban hành:
QCVN 02:2019/BLĐTBXH, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy.
QCVN 32:2018/BLĐTBXH, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy gia đình.
QCVN 18:2013/BLĐTBXH, Quy chuẩn quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy thủy lực.
TCVN 6395:2008, thang máy điện, yêu cầu an toàn trong chế tạo và lắp đặt.
TCVN 6396:2008, yêu cầu an toàn tương ứng đối với thang máy thủy lực.
Có thể đánh giá chất lượng thang máy theo tiêu chuẩn của nước ngoài nhưng không được thấp hơn mức quy định trong nước.
Hồ sơ cần chuẩn bị trước khi kiểm định thang máy
Đơn vị sử dụng cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật của thang máy để kiểm định viên xem xét:
Hồ sơ chế tạo, lý lịch thang máy. Các bản vẽ cấu tạo và bản vẽ nguyên lý hoạt động.
Hồ sơ lắp đặt, hoàn công.
Biên bản và phiếu kết quả kiểm định lần trước (đối với kiểm định định kỳ).
Hồ sơ về thay thế, sửa chữa. Nhật ký vận hành, bảo trì.
Hướng dẫn vận hành và xử lý sự cố của nhà sản xuất.
Hồ sơ đầy đủ giúp rút ngắn đáng kể thời gian kiểm tra tại chỗ. Tham khảo thêm bài Quản lý và sử dụng thang máy để xây dựng bộ hồ sơ theo dõi thiết bị.
Quy trình kiểm định thang máy theo QTKĐ 02-2021 gồm 4 bước
Bước 1: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật
Kiểm định viên đối chiếu toàn bộ hồ sơ nêu trên để ghi nhận thông tin ban đầu của thiết bị, lịch sử vận hành, sửa chữa và kết quả các lần kiểm định trước.
Bước 2: Kiểm tra kỹ thuật an toàn thang máy
Xem xét tính đầy đủ và đồng bộ của các chi tiết, bộ phận so với hồ sơ chế tạo.
Kiểm tra khuyết tật, biến dạng của các chi tiết và bộ phận: cabin, giếng thang, hố thang, cửa thang, puly, cáp, đối trọng.
Kiểm tra hệ thống thủy lực (đối với thang máy thủy lực).
Đo điện trở nối đất của hệ thống điện.
Bước 3: Thử nghiệm
Thử nghiệm là hoạt động bắt buộc và quan trọng nhất, gồm thử không tải và thử có tải (chi tiết ở mục tiếp theo). Sau khi thử, kiểm định viên đánh giá tình trạng hoạt động của các cơ cấu an toàn, bảo vệ của thang máy.
Bước 4: Xử lý kết quả kiểm định
Lập biên bản kiểm định thang máy theo mẫu quy định.
Lập biên bản kiến nghị, khắc phục (nếu có).
Dán tem kiểm định, thông qua biên bản kiểm tra và ban hành kết quả kiểm định nếu quá trình kiểm tra đạt yêu cầu.
Nội dung thử tải thang máy
Thử tải thang máy gồm các chế độ sau:
Thử không tải: vận hành thang máy ở chế độ không tải để kiểm tra hoạt động của các bộ phận an toàn, tự động như bộ giới hạn hành trình, thiết bị bảo vệ cửa, phương tiện liên lạc khẩn cấp trong cabin.
Thử có tải theo thứ tự 100% tải định mức và 125% tải trọng định mức: đánh giá khả năng chịu tải của kết cấu, hoạt động của phanh, bộ phận an toàn và độ chính xác dừng tầng.
Sau khi thử nghiệm, kiểm định viên kiểm tra lại các cơ cấu an toàn, bảo vệ để xác nhận thiết bị không có hư hỏng phát sinh trong quá trình thử.
Chu kỳ và thời hạn kiểm định thang máy
Thời hạn kiểm định kỹ thuật an toàn định kỳ của thang máy được quy định như sau:
02 năm một lần đối với thang máy lắp đặt tại các tòa nhà chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy sản xuất hay tại khu vực công cộng.
03 năm một lần đối với thang máy lắp đặt tại các công trình khác.
01 năm một lần đối với thang máy đã có thời gian sử dụng trên 15 năm.
Riêng thang máy gia đình áp dụng chu kỳ theo QCVN 32:2018: không quá 03 năm một lần trong điều kiện bình thường và không quá 02 năm một lần khi đã sử dụng trên 10 năm, xem chi tiết tại trang Kiểm định thang máy gia đình.
Dựa trên tình trạng của thiết bị, kiểm định viên có thể rút ngắn thời hạn kiểm định trên cơ sở thống nhất với tổ chức, cá nhân sở hữu hoặc quản lý thang máy, và phải ghi rõ lý do rút ngắn vào biên bản kiểm định. Ngoài ra, chế độ kiểm định bất thường được áp dụng khi thang máy có thay đổi, sửa chữa hoặc khi có yêu cầu của cơ quan chức năng, chủ sở hữu.
Sau kiểm định: tem, biên bản và kiến nghị
Tem kiểm định được dán tại vị trí dễ quan sát trong cabin, thể hiện thiết bị đang trong thời hạn được phép sử dụng.
Biên bản kiểm định ghi rõ kết quả từng nội dung kiểm tra và thời hạn của lần kiểm định kế tiếp.
Nếu có biên bản kiến nghị, đơn vị sử dụng phải khắc phục đầy đủ và thông báo lại cho tổ chức kiểm định. Thiết bị chỉ được vận hành bình thường sau khi các kiến nghị đã được xử lý.
Giấy chứng nhận kiểm định là căn cứ pháp lý khi cơ quan chức năng kiểm tra và là hồ sơ cần thiết để cung cấp cho đơn vị bảo hiểm.
Câu hỏi thường gặp
Kiểm định thang máy gồm mấy bước
Theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH, kiểm định thang máy gồm 4 bước chính: kiểm tra hồ sơ kỹ thuật, kiểm tra kỹ thuật an toàn, thử nghiệm (không tải và có tải) và xử lý kết quả kiểm định.
Hết hạn kiểm định thang máy có được dùng tiếp không
Không. Thang máy hết thời hạn kiểm định phải ngừng sử dụng cho đến khi được kiểm định lại và đạt yêu cầu. Tiếp tục sử dụng là vi phạm quy định về thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt và có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Thử tải 125% có làm hỏng thang máy không
Không. Thử ở 125% tải định mức là yêu cầu bắt buộc của quy trình để kiểm chứng khả năng chịu tải dự phòng của kết cấu và phanh. Thang máy đạt yêu cầu kỹ thuật chịu được chế độ thử này mà không hư hỏng.
Thang máy gia đình có áp dụng quy trình này không
Có, thang máy gia đình được kiểm định theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH, đồng thời phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật riêng của QCVN 32:2018. Xem thêm bài Quy chuẩn kỹ thuật đối với thang máy gia đình và trang Kiểm định thang máy gia đình.