Kiểm định hệ thống chống sét

Kiểm định hệ thống chống sét là việc kiểm tra thực tế, đo điện trở nối đất (tiếp địa) và đánh giá khả năng bảo vệ của hệ thống trước tác động của sét theo TCVN 9385:2012. Hệ thống phải được kiểm định lần đầu sau khi lắp đặt và định kỳ hằng năm, thường là trước mùa mưa; kết quả là biên bản kiểm định kèm kiến nghị khắc phục nếu không đạt.

Có hai hệ thống chống sét dùng để bảo vệ, đó là:

• Hệ thống chống sét đánh thẳng: Bảo vệ các công trình, nhà xưởng khi tia sét trực tiếp đánh vào

• Hệ thống chống sét lan truyền: Bảo vệ các thiết bị nhạy cảm với dòng điện tăng đột biến do tia sét tạo ra (các thiết bị điện, điện tử, hệ thống mạng viễn thông, mạng LAN …)

Tại sao phải kiểm định hệ thống chống sét

Sét có thể gây chết người, phá hủy các công trình xây dựng, các thiết bị điện tử. Do đó, chúng ta phải lắp đặt hệ thống chống sét.

Hằng năm, trước mùa mưa bão phải kiểm định chống sét để đánh giá khả năng bảo vệ của hệ thống trước tác động của sét.

Các công trình cần lắp đặt hệ thống chống sét bảo vệ:

• Các công trình xây dựng, nhà máy, nhà ở cao tầng

• Kho chứa nhiên liệu, hóa chất. Kho chứa chất nổ

• Các công trình như cần cẩu, khán đài bằng kết cấu khung thép

• Hệ thống lưu trữ dữ liệu điện tử

Các tiêu chuẩn kiểm định hệ thống chống sét

• TCVN 9385:2012, Chống sét cho công trình xây dựng. Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống

• TCVN9358:2012, Lắp đặt hệ thống nối đất cho các công trình công nghiệp. Yêu cầu chung

• TCXDVN 7447-5-54:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà. Phần 5-54: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Bố trí nối đất, dây bảo vệ và dây liên kết bảo vệ

• BS7430:1998, Code of practice for earthing.

• BS923-2:1980, Guide on high-voltage testing techniques.

• BS 5698-1, Guide to pulse techniques and apparatus - Part 1: Pulse terms and definitions.

• UL 1449:1985, Standard for safety for transient voltage surge suppressors.

• ITU-T K.12 (2000), Characteristics of gas discharge tubes for the protection of telecommunications installations.

Quy trình kiểm định chống sét

Quy trình kiểm định hệ thống chống sét được thực hiện qua các bước cơ bản sau:

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật

• Kiểm tra hồ sơ thiết kế, lắp đặt hệ thống chống sét. Đánh giá khả năng và phạm vi bảo vệ của hệ thống

• Xem xét các kết quả kiểm tra lần trước để tham khảo trong quá trình kiểm định hệ thống chống sét, hệ thống nối đất bảo vệ

Bước 2: Kiểm tra thực tế

• Xem xét sự phù hợp giữa thực tế và hồ sơ lắp đặt

• Kiểm tra dây thoát sét, cọc nối đất, kim thu sét, bộ đếm sét, các thiết bị chống sốc điện SPD, thiết bị cắt lọc sét

• Kiểm tra các khoảng cách an toàn trong đất.

• Đánh giá các tác động của hệ thống chống sét đối với các công trình liên quan.

Bước 3: Đo điện trở nối hệ thống chống sét

• Kiểm tra điện áp để đảm bảo không tồn tại điện thế dư trên cực nối đất.

• Lắp đặt thiết bị đo theo sơ đồ hướng dẫn của nhà sản xuất.

• Giá trị điện trở nối đất đo được là giá trị trung bình của các kết quả đo tại các vị trí khác nhau

• Hệ số phụ K phụ thuộc vào độ không đảm bảo đo của phương pháp đo (K = 1,3)

• Trị số điện trở tiếp đất đánh giá: Rđánh giá = K x Rđo

Hệ số K và trị số đánh nêu trên chỉ áp dụng cho các công trình thông thường. Tùy theo đặc điểm của hệ thống chống sét và tầm quan trọng của công trình cần bảo vệ mà các giá trị trên có thay đổi

Bước 4: Đánh giá kết quả đo và kiến nghị

• Ghi nhận và đánh giá kết quả đo. Ban hành kết quả ki quả không đạt yêu cầu sẽ kiến nghị với đơn vị sử dụng phương án khắc phục, sửa chữa.

Thời hạn kiểm định hệ thống chống sét

Đơn vị sử dụng cần kiểm định hệ thống chống sét khi:

• Kiểm định lần đầu sau khi lắp đặt hệ thống chống sét, trước khi đưa vào sử dụng.

• Định kỳ hằng năm trước mùa mưa hay trước thời gian kiểm định lần trước

• Kiểm định hệ thống chống sét khi có các thay đổi diện tích công trình cần bảo vệ hoặc thay đổi các bộ phận trong hệ thống.

Thời gian kiểm định hệ thống chống sét có thể được rút ngắn nếu công trình cần bảo vệ có yêu cầu về an toàn chống sét cao hay công trình nằm trong vùng thường xuyên bị sét đánh.

Báo giá kiểm định hệ thống chống sét

Chi phí kiểm định hệ thống chống sét phụ thuộc vào phạm vi, khối lượng công việc thực hiện. Hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để nhận được tư vấn và chất lượng kiểm tra tốt nhất với chi phí phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Kiểm định hệ thống chống sét bao lâu một lần?

Lần đầu sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng; sau đó định kỳ hằng năm, thường là trước mùa mưa. Phải kiểm định lại khi thay đổi diện tích công trình cần bảo vệ hoặc thay đổi các bộ phận trong hệ thống. Công trình có yêu cầu an toàn chống sét cao hoặc nằm trong vùng thường xuyên bị sét đánh có thể rút ngắn chu kỳ.

Kiểm định chống sét theo tiêu chuẩn nào?

Căn cứ chính là TCVN 9385:2012 (Chống sét cho công trình xây dựng – Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống) và TCVN 9358:2012 về lắp đặt hệ thống nối đất cho công trình công nghiệp. Phần thiết bị cắt sét SPD tham chiếu UL 1449 và ITU-T K.12.

Cần chuẩn bị hồ sơ gì khi kiểm định hệ thống chống sét?

Hồ sơ thiết kế và lắp đặt hệ thống chống sét, kết quả kiểm định hoặc đo điện trở nối đất lần trước (nếu có). Tại hiện trường cần tiếp cận được kim thu sét, dây thoát sét, hộp kiểm tra và cọc nối đất để kiểm tra thực tế và đo.

Điện trở nối đất chống sét được đánh giá như thế nào?

Giá trị đo là trung bình các kết quả đo tại các vị trí khác nhau, nhân với hệ số K = 1,3 (độ không đảm bảo đo) để ra trị số đánh giá: Rđánh giá = K × Rđo. Hệ thống đạt khi trị số này nằm trong giới hạn của tiêu chuẩn áp dụng cho loại công trình; nếu không đạt, biên bản ghi rõ kiến nghị khắc phục.

Chi phí kiểm định hệ thống chống sét tính như thế nào?

Theo phạm vi và khối lượng công việc: số hệ thống và số cọc nối đất cần đo, diện tích công trình, có kiểm tra thiết bị cắt sét SPD hay không và địa điểm thực hiện. Báo giá được lập theo hồ sơ của từng công trình.