Huấn luyện an toàn nhóm 3 - Dành cho người vận hành

Huấn luyện an toàn nhóm 3 cho người vận hành máy, thiết bị, hóa chất có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ (NĐ 44/2016/NĐ-CP): tối thiểu 24 giờ, cấp thẻ an toàn.

★ 4,7/5 · 43 đánh giá

Huấn luyện an toàn nhóm 3 dành cho các đối tượng trực tiếp vận hành các máy, thiết bị, vật tư, hóa chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động theo danh mục ban hành kèm Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH.

Huấn luyện an toàn lao động nhóm 3 là khóa huấn luyện bắt buộc cho người làm một trong 32 công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, như vận hành máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt (nồi hơi, bình chịu áp lực, thiết bị nâng, xe nâng hàng từ 1 tấn), làm việc trên cao từ 2 mét trở lên hay trực tiếp làm việc với hóa chất nguy hiểm. Tổng thời gian huấn luyện ít nhất 24 giờ, kể cả thời gian kiểm tra. Người đạt yêu cầu được cấp thẻ an toàn, thẻ có thời hạn 2 năm.

Huấn luyện an toàn khi làm việc trên cao

Ai phải có thẻ an toàn lao động nhóm 3?

Theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP, người lao động làm công việc thuộc danh mục của Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH phải được huấn luyện nhóm 3 trước khi được bố trí làm việc. Một số công việc thường gặp tại nhà máy và công trường:

Vận hành nồi hơi, bình chịu áp lực, hệ thống lạnh, hệ thống khí hóa lỏng.
Vận hành cầu trục, cổng trục, vận thăng, xe nâng hàng có tải trọng nâng từ 1 tấn trở lên.
Làm việc trên cao từ 2 mét trở lên, trên giàn giáo, trong không gian hạn chế.
Vận hành, bảo trì, sửa chữa thiết bị điện, đường dây điện; hàn, cắt kim loại.
Sản xuất, sử dụng, bảo quản, vận chuyển hóa chất nguy hiểm.

Người học nghề, thử việc làm các công việc trên cũng phải huấn luyện trước khi làm. Người đã có thẻ nhưng chuyển sang công việc khác trong danh mục phải được huấn luyện phần chuyên ngành của công việc mới.

Thẻ an toàn nhóm 3 là gì và ai cấp?

Thẻ an toàn là giấy tờ chứng nhận người lao động đã được huấn luyện nhóm 3 và kiểm tra đạt yêu cầu. Thẻ làm theo Mẫu số 06 Phụ lục II Nghị định 44/2016/NĐ-CP.

Người lao động có hợp đồng lao động: người sử dụng lao động cấp thẻ sau khi người lao động kiểm tra đạt yêu cầu. Việc huấn luyện có thể do tổ chức huấn luyện như SITC thực hiện, hoặc doanh nghiệp tự huấn luyện nếu đủ điều kiện.
Người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động: tổ chức huấn luyện cấp thẻ.
Thời hạn của thẻ là 2 năm. Trước khi thẻ an toàn hết hạn, người lao động phải tham gia huấn luyện định kỳ với thời gian ít nhất bằng 50% thời gian huấn luyện lần đầu, kiểm tra đạt thì được cấp thẻ mới.

Chứng chỉ an toàn lao động nhóm 3 và thẻ an toàn khác nhau thế nào?

"Chứng chỉ an toàn lao động nhóm 3" là cách gọi quen thuộc, nhưng theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP, người được huấn luyện nhóm 3 được cấp thẻ an toàn. Các nhóm khác có giấy tờ khác:

Nhóm 1, nhóm 2, nhóm 5, nhóm 6: giấy chứng nhận huấn luyện.
Nhóm 3: thẻ an toàn.
Nhóm 4: không cấp thẻ; kết quả được ghi vào sổ theo dõi công tác huấn luyện của doanh nghiệp (xem huấn luyện an toàn nhóm 4).

Khi đoàn kiểm tra hoặc chủ đầu tư yêu cầu "chứng chỉ" của thợ vận hành, giấy tờ cần xuất trình là thẻ an toàn còn hạn cùng danh sách, kết quả huấn luyện.

Nội dung huấn luyện an toàn nhóm 3

Theo nghị định số 44/2016/NĐ-CP của Chính phủ thì nội dung huấn luyện nhóm 3 phải đảm bảo các vấn đề sau:

Hệ thống chính sách, pháp luật về an toàn vệ sinh lao động
Kiến thức cơ bản về an toàn vệ sinh lao động: Các yếu tố nguy hiểm, biện pháp phòng tránh. Quyền và nghĩa vụ của người lao động. Nội quy về an toàn vệ sinh lao động. Văn hóa an toàn vệ sinh lao động tại nơi làm việc.
Nội dung huấn luyện chuyên nghành: Kiến thức về máy, thiết bị, hóa chất, vật tư phát sinh yếu tố nguy hiểm mà người lao động trực tiếp vận hành hay tiếp xúc. Phân tích, đánh giá và cách phòng tránh các yếu tố nguy hiểm, có hại. Quy trình làm việc an toàn, vệ sinh.

Thời gian huấn luyện an toàn nhóm 3

Tổng thời gian huấn luyện an toàn nhóm 3 tối thiểu là 24 giờ.
Người sử dụng cấp Thẻ an toàn cho người được huấn luyện sau khi kiểm tra đạt yêu cầu. Tổ chức huấn luyện cấp thẻ an toàn cho người lao động làm việc không theo hợp đồng.
Thẻ an toàn có thời hạn là 2 năm

Quy trình huấn luyện và cấp thẻ tại SITC

Khảo sát công việc, máy và thiết bị mà người lao động vận hành, để chọn đúng chuyên đề chuyên ngành.
Lập chương trình và lịch huấn luyện, tổ chức tại doanh nghiệp hoặc tại địa điểm của SITC.
Huấn luyện lý thuyết về chính sách, pháp luật và kiến thức an toàn chung.
Huấn luyện chuyên ngành và thực hành trên thiết bị thực tế tại nơi làm việc.
Kiểm tra lý thuyết và thực hành.
Bàn giao danh sách kết quả, hồ sơ huấn luyện để doanh nghiệp cấp thẻ; SITC cấp thẻ trực tiếp cho người không có hợp đồng lao động.

Doanh nghiệp cần lưu những hồ sơ gì?

Danh sách người được huấn luyện, có chữ ký.
Chương trình, tài liệu và đề kiểm tra đã dùng.
Bài kiểm tra và kết quả của từng người.
Bản sao thẻ an toàn đã cấp và thời hạn của từng thẻ.
Sổ theo dõi việc cấp thẻ an toàn.
Bản sao giấy tờ chứng minh người huấn luyện đủ tiêu chuẩn.
Kế hoạch huấn luyện định kỳ cho những thẻ sắp hết hạn.

Theo dõi ngày hết hạn của thẻ giúp doanh nghiệp không bị gián đoạn khi có đoàn kiểm tra, và kịp tổ chức huấn luyện định kỳ, cấp thẻ mới trước khi thẻ cũ hết hạn.

Khóa huấn luyện an toàn lao động nhóm 3 học những gì?

Chương trình theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP gồm ba phần:

Hệ thống chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động: quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động và người lao động, chế độ bảo hộ lao động, bồi thường khi bị tai nạn lao động, trách nhiệm khi vi phạm.
Kiến thức cơ bản về an toàn, vệ sinh lao động: các yếu tố nguy hiểm, có hại tại nơi làm việc và cách phòng tránh; nội quy an toàn; văn hóa an toàn trong sản xuất, kinh doanh; cách dùng phương tiện bảo vệ cá nhân; sơ cứu tai nạn lao động và phòng chống bệnh nghề nghiệp.
Nội dung chuyên ngành: kiến thức về máy, thiết bị, vật tư, hóa chất mà người lao động trực tiếp vận hành; phân tích sự cố thường gặp; quy trình làm việc an toàn; thực hành trên thiết bị thật.

Phần chuyên ngành là phần quan trọng nhất và khác nhau theo công việc. Người vận hành nồi hơi học khác người làm việc trên cao, nên một lớp nhóm 3 thường chia thành nhiều chuyên đề.

Nhóm 3 cho người trực tiếp thi công xây dựng

Trên công trường, rất nhiều công việc thuộc danh mục nghiêm ngặt, nên chủ đầu tư và nhà thầu chính thường yêu cầu công nhân của thầu phụ phải có thẻ an toàn trước khi vào công trường. Các chuyên đề thường gặp:

Làm việc trên cao, lắp dựng và sử dụng giàn giáo.
Vận hành cần trục tháp, vận thăng chở người và hàng.
Hàn, cắt kim loại bằng hơi và bằng điện.
Lắp đặt, sửa chữa điện thi công.
Đào hố móng sâu, làm việc trong không gian hạn chế.

Nhà thầu nên huấn luyện trước khi khởi công, ghi rõ công việc trên thẻ của từng người, và cập nhật danh sách khi có công nhân mới vào công trường.

Chuyển công việc, nghỉ việc lâu hoặc thay thiết bị thì sao?

Chuyển sang công việc khác trong danh mục nghiêm ngặt: người lao động phải được huấn luyện phần chuyên ngành của công việc mới trước khi làm.
Nghỉ làm việc từ 06 tháng trở lên rồi quay lại: phải được huấn luyện lại nội dung như lần đầu, thời gian bằng 50% thời gian huấn luyện lần đầu, trước khi được bố trí làm công việc nghiêm ngặt.
Doanh nghiệp thay máy, thiết bị hoặc công nghệ mới: người vận hành phải được huấn luyện về thiết bị mới.

Theo khoản 3 Điều 21 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, người đã được huấn luyện trong thời hạn dưới 12 tháng kể từ khi chuyển sang công việc mới hoặc có thay đổi thiết bị, công nghệ thì được miễn phần đã học. Người nghỉ làm việc từ 06 tháng trở lên phải huấn luyện lại trước khi quay lại làm việc.

Chi phí huấn luyện an toàn nhóm 3

Chi phí không có một mức cố định, vì phụ thuộc vào:

Số chuyên đề chuyên ngành cần huấn luyện và số học viên của từng chuyên đề.
Có cần thiết bị thực hành riêng hay dùng được thiết bị tại nhà máy.
Địa điểm: tổ chức tại doanh nghiệp, tại công trường hay tại cơ sở của tổ chức huấn luyện.
Lịch học: gom một đợt hay chia nhiều ca cho người làm ca kíp.
Huấn luyện lần đầu (ít nhất 24 giờ) hay huấn luyện định kỳ (ít nhất 50% thời gian lần đầu).

Doanh nghiệp nên gửi danh sách công việc và số người để được lập chương trình phù hợp, tránh học chung chung không đúng công việc.

Sai sót thường gặp khi làm thẻ an toàn nhóm 3

Thẻ hết hạn mà không ai theo dõi, đến khi có đoàn kiểm tra mới phát hiện.
Thẻ không ghi đúng công việc người lao động đang làm.
Chỉ học phần pháp luật chung, không có phần chuyên ngành và thực hành.
Không lưu bài kiểm tra và danh sách có chữ ký, nên không chứng minh được việc huấn luyện.
Dùng lao động thời vụ, lao động của nhà thầu phụ mà không kiểm tra thẻ.
Cho người đang chờ học hoặc chờ kiểm tra lại được vận hành thiết bị "tạm" vài ngày. Đây là lỗi dễ dẫn tới tai nạn nhất, vì người chưa được huấn luyện thường không biết cách xử lý khi thiết bị gặp sự cố.

Một bảng theo dõi đơn giản gồm họ tên, công việc, ngày cấp thẻ và ngày hết hạn là đủ để tránh phần lớn các lỗi trên.

Thẻ an toàn ghi những thông tin gì?

Thẻ an toàn theo Mẫu số 06 Phụ lục II Nghị định 44/2016/NĐ-CP thường có:

Tên cơ quan chủ quản, tên đơn vị cấp thẻ và số thẻ.
Họ tên, ngày sinh, ảnh 3x4 có đóng dấu giáp lai.
Công việc hoặc chuyên đề đã được huấn luyện.
Thời gian huấn luyện (từ ngày đến ngày).
Ngày cấp và thời hạn của thẻ.
Chữ ký của người có thẩm quyền và dấu của đơn vị cấp.

Công việc ghi trên thẻ phải đúng với công việc người lao động đang làm. Một người vận hành cả nồi hơi và xe nâng thì thẻ nên ghi đủ cả hai công việc.

Ví dụ: lập kế hoạch huấn luyện nhóm 3 cho một xưởng sản xuất

Một xưởng có 1 nồi hơi, 3 xe nâng hàng loại 2,5 tấn, 1 cầu trục và 2 thợ hàn:

Lập danh sách: 2 người vận hành nồi hơi, 4 người lái xe nâng (có người dự phòng), 2 người vận hành cầu trục, 2 thợ hàn.
Chọn chuyên đề: an toàn vận hành lò hơi, an toàn vận hành xe nâng, an toàn vận hành thiết bị nâng, an toàn hàn cắt kim loại.
Xếp lịch: phần pháp luật và kiến thức chung học chung một buổi; phần chuyên ngành chia theo nhóm, thực hành trên thiết bị của xưởng.
Kiểm tra, cấp thẻ, ghi ngày hết hạn vào bảng theo dõi.
Đặt lịch huấn luyện định kỳ trước ngày hết hạn của thẻ vài tháng.

Cách làm này giúp mỗi người học đúng công việc của mình, không mất thời gian học các chuyên đề không liên quan.

Mọi thắc mắc về công tác an toàn vệ sinh lao động xin liên hệ với SITC. Chúng tôi sẽ trả lời trong thời gian sớm nhất.

Câu hỏi thường gặp

Thẻ an toàn lao động nhóm 3 có thời hạn bao lâu?

Thẻ có thời hạn 2 năm. Trước khi hết hạn, người lao động phải huấn luyện định kỳ và kiểm tra đạt để được cấp thẻ mới.

Huấn luyện nhóm 3 mất bao lâu?

Lần đầu ít nhất 24 giờ, kể cả thời gian kiểm tra. Huấn luyện định kỳ ít nhất bằng 50% thời gian lần đầu.

Doanh nghiệp có tự cấp thẻ an toàn được không?

Được. Người sử dụng lao động cấp thẻ cho người lao động của mình sau khi người đó được huấn luyện và kiểm tra đạt yêu cầu. Nếu doanh nghiệp tự tổ chức huấn luyện thì phải đáp ứng điều kiện về người huấn luyện và cơ sở vật chất. Các điều kiện và thủ tục để doanh nghiệp tự huấn luyện đang được sửa theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (áp dụng đến hết 28/02/2027), nên kiểm tra quy định hiện hành trước khi làm hồ sơ.

Thợ vận hành xe nâng có cần thẻ an toàn nhóm 3 không?

Có, nếu là xe nâng hàng dùng động cơ có tải trọng nâng từ 1.000 kg trở lên. Loại xe này nằm trong danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt (Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH), nên người vận hành phải được huấn luyện nhóm 3 và có thẻ an toàn còn hạn (xem huấn luyện an toàn vận hành xe nâng).

Học an toàn lao động nhóm 3 ở đâu?

Có thể học tại tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, hoặc tổ chức ngay tại doanh nghiệp để thực hành trên thiết bị thật. SITC tổ chức huấn luyện nhóm 3 theo từng chuyên đề tại doanh nghiệp.

Chuyển sang công ty khác thì thẻ an toàn còn dùng được không?

Thẻ do người sử dụng lao động cấp cho người lao động của mình, gắn với công việc tại nơi làm việc đó. Khi chuyển sang doanh nghiệp khác, doanh nghiệp mới thường tổ chức huấn luyện phần chuyên ngành theo thiết bị của mình và cấp thẻ mới.

Thẻ an toàn hết hạn có phải học lại đủ 24 giờ không?

Nếu tham gia huấn luyện định kỳ trước khi thẻ hết hạn thì chỉ cần học ít nhất 50% thời gian lần đầu. Nếu để thẻ hết hạn lâu, doanh nghiệp nên hỏi tổ chức huấn luyện để xác định cần huấn luyện định kỳ hay huấn luyện lại.